ÖĞRENEN OLARAK ÇOCUKLAR

Bir öğretmen olarak öğretme eylemi çoğumuzda bildik duygulara neden olur. Öğrencilerimizin bir insan ve bir öğrenci olarak sahip oldukları belki de tek ortak özellik benzersiz olmalarıdır.

Çocuklar farklı boy, şekil, renk, cinsiyet ve kişiliklere sahip olarak karşımıza çıkarlar.

Hepsinin farklı tercihleri, ilgi alanları, öğrenme türleri, yetenek düzeyleri, gelişim evreleri, özgeçmişleri, güçlü ve zayıf yanları vardır.

Kabul etmeliyiz ki.." Tüm öğrenciler doğal bir öğrenme kapasitesine sahiptirler."

Hepsinin sınıf içinde kendini güvende hissetmeye ve başarıyı tatmaya gereksinimleri vardır.

Yine hepsinin kendini, değerli hissetmeye, sevilmeye ve kabul edilmeye gereksinimleri vardır.

O halde biz öğretmenler;

Öğrencilerin hepsinin benzersiz olduğunu ve okula öğrenme kapasitesine sahip olarak geldiklerine inanmalı ve hepsinin öğrenebileceği yaklaşımından yola çıkmalıyız.

Planlarımızı;

Öğrencilerimizin gereksinimleri ve düzeylerine göre yapmalıyız.
YAŞ VE GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

Çocuklar için en uygun eğitimi planlamak ve sunmak için;

Öncelikle onların gelişim evrelerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Her öğrencinin kişiliği ve gelişimi özgün olmakla birlikte, aynı yaşlarda gösterdikleri benzer özellikler vardır.

Colombia Üniversitesinde Çocuk ve ergen psikoloğu Clarice Kestenbaum 5-10 yaş arasındaki dönemi iki evreye ayırmaktadır.

Bunlar 5-7 yaş ve 7-10 yaş evreleridir.
BEŞ-YEDİ YAŞ EVRESİNDE ÇOCUKLARIN GÖSTERMİŞ OLDUKLARI ORTAK ÖZELLİKLER

Dikkatleri kendilerine yöneliktir ve bu duygularını öğretmenlerine ve arkadaşlarına yayabilirler.
Grup içinde çalışma ve oynamaya hazırdırlar, paylaşmayı bilirler, oturup öğretmeni dinleyebilirler.
Konsantre olabilirler, ne zaman ve nasıl sessiz olunması gerektiğini bilirler.
Kendileri ile barışıktırlar.
Hayali oyunlar oynayabilirler, mizah yüklü bir düşünce yapısına sahiptirler .
Yanlış ve doğru duygusu gelişmeye başlamıştır.
Başkaları hakkında keskin yargılar geliştirebilirler .
Cinsel kimliklerinin farkındadırlar.
Ben merkezcidirler ve sıkça kendilerini başkalarının yerine koymayı beceremezler.


BU EVREDEKİ UYARI İŞARETLERİ

.Basma kalıp ya da tekrara dayalı oyunlar yada sadece kendi başına oynama.

.Kayıtsız kalma ve duygusuz davranışlar.

.Sınıf içinde sorunlar çıkararak kendini ifade etme.

EN ÖNEMLİ GELİŞİMSEL DEĞİŞİMLERİ

Öğretmenin bulunduğu ortamlarda öğretmene gereksinim duymaksızın çalışabilme becerisidir.

DR. Kestanbaum 5-7 yaş evresini , çocukların dünyayı heyecan verici bir yer olarak algıladıkları "Harika Yıllar" şeklinde tanımlamaktadır.

Bu evrede çocuklar inanılmaz bir büyüme ve gelişme göstermektedirler.
7-10 YAŞ EVRESİNDE ÇOCUKLARIN SAHİP OLDUKLARI ÖZELLİKLER

Sezgisel düşünmenin yerini mantıksal düşünmeye bıraktığı' nedensellik dönemi' başlar.
Bilişsel düşünmenin büyük bir bölümü bu dönemde başlar.
Bu evrede çocuklar örgün eğitim için hazırdırlar.
Motor becerilerinde kaydedilir bir gelişme gösterirler.
Dinleme becerilerinde kaydedilir bir gelişme gözlenir.
Uzlaşma ve işbirliği içindedirler.
Bu özelliklerinden dolayı yakın arkadaşlıklar kurabilme becerileri geliştirirler.
Oyunlarda yenilgiyi kabul edebilirler ve yenilgiden dolayı yıkılmazlar.
Kuralları kabullenirler ve harfiyen uygularlar.
Karne, not yada öğretmenin övgüsü gibi somut ödüllere cevap verirler
Korkuları kabullenmezler.

BU EVREDEKİ UYARI İŞARETLERİ

Yaş gruplarından kendini soyutlama ya da mahrum bırakma.

İyi yapamama korkusu, sürekli olarak ödül ve övgülere gereksinim duyma

Her zaman birinci olma kazanma gereksinimi
KARMA YAŞ GRUPLARI

Okullar öğrencileri kronolojik yaşlarını temel alarak gruplandırırlar.

Fakat eğitimciler, çocukların farklı derecelerde gelişim göstermesi nedeniyle öğrencilerin kronolojik yaşlara göre değil, gelişim düzeylerine göre gruplandırılmaları gerektiğini savunmaktadırlar.

Bu konu ile ilgilenen bir çok uzman, çocuklar arasındaki doğal çeşitliliği sağlamak açısından karma yaş gruplandırılmasının en etkili yol olduğuna inanmaktadırlar.

Karma yaş gruplarında, ileri düzeydeki küçük çocuklar daha büyük ama daha yavaş çocuklar ile gruplandırılabilir. Ya da büyük çocuklar, küçük çocuklara rehberlik etmeleri için kullanılabilir.

Bu uygulama her iki tarafa da önemli ve yararlı yaşantıları kazandırabilir.

KARMA YAŞ GRUPLARININ SINIRLILIKLARI

Her gelişim düzeyi için farklı öğretim programı uygulama

Öğretmen öğrenci arasında zayıf iletişim

Büyük çocukların velilerinin direnci ile karşılaşma vb.

Karma yaş gruplarının olumlulukları

Karma yaş gruplu sınıflarda çocuklara olgunlaşmaları için yeterli zaman sunulmaktadır.

Karma yaş gruplandırılması ile doğal bir öğrenen grup yaratılmaktadır.

Sınıf giderek genişleyen bir aileye dönüşmektedir.

Hepimiz birbirimize öğretmekte ve birbirimizden öğrenmekteyiz

Öğrenciler kendi öğrenme düzeyleri ile gelişim göstermektedir.

Müfredat programı ve değerlendirme her öğrenci üzerinde bireysel olarak odaklanmaktadır.
ÇOKLU YETENEK / ÇOKLU ZEKA

Psikologlara göre yetenek ve zeka, insanın pek çok özelliğini ve etkinliğini içine alan geniş bir kavramdır. Her bireyin çeşitli yetenekleri ve bir zeka kapasitesi vardır.

Öğretenlerin görevi her öğrencinin kendine özgü güçlü yanlarını, daha az gelişmiş becerilerini güçlendirmek için kullanmalarına yardım etmek olmalıdır.

Stanford Üniversitesi araştırmacılarından Elizabeth Cohen zekânın en önemli göstergesi olarak okuma yeteneğinin temel alındığını belirtmiştir.

Cohen'in belirlediği yetenekler;

Yaratıcılık- Yeni fikirler öne sürme- Karar almada gruba yardım etme- Sorunları ve çözümleri göz önünde canlandırabilme- Fiziksel beceriler- Usa vurma- Problem çözme- Merak ve icat yeteneği- Sebat

Binet ve Wescler zeka ölçme kavramını ortaya attıklarında zekanın doğumla belirlenmiş sabit,ölçülebilir, değişmez bir olgu olarak varsaymışlardır.

Daha sonra Piaget, Vygotsky, Feuerstein ve diğerleri yapılan araştırmalar son ucunda zekanın sabit olmadığını ortaya koymuşlardır.

Zeka; kalıtsal yetenekle, deneyimler ve çevresel bileşenler tarafından şekillendirilir. Öğretmenler ve veliler ,çocuğa sağladıkları ortamı ve öğretim yöntemlerini değiştirerek çocuğun zekasını da değiştirebilirler. Kötü öğretim ve kötü çevre zekayı geliştirirken, iyi öğretim ve iyi çevre zekayı arttırmaktadır.

Gardner'a göre yedi tür zeka vardır.

1-Bedensel / Devin duyusal Zeka

2-Sözel / Dilsel zeka

3-Görsel / uzamsal zeka

4-Matematiksel / Mantıksal zeka

5-Kişiler arası zeka

6-İçsel zeka

7-Müziksel / Ritmik zeka

ZEKA TÜRLERİ ÇEŞİTLİ YÖNTEMLERLE GELİŞTİRİLEBİLİR

BEDENSEL/DEVİN DUYUSAL ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN;

Dramatik bir oyunda rol alın.

Fiziksel etkinlik gerektiren yarışma olmayan bir oyun oynayın.

Folklor, koşma ve yüzme etkinliklerine katılın.

Vücudunuzu anlamak için kar küreme, çim biçme gibi işlerde kendinizi dikkatlice gözleyin.

GÖRSEL/UZAMSAL ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

Fikirlerinizi ifade etmek için estetik araçlarla çalışın.

Bilerek düş kurun. İdeal bir tatil yerinin ayrıntılarını açıklayın.

Hayal gücünüzü arttıracak çalışmalar yapın. Tarihi bir kahramanla sohbet gibi.

Fikirlerinizi ifade etmek Maket veya poster yapın.

MATEMATİKSEL/MANTIKSAL ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

İki nesneyi kıyaslama ve karşılaştırma yoluyla çözüme yönelik düşünme egzersizleri yapın (GÜNEŞ-AYÇİÇEĞİ)

SÖZEL/DİLSEL ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

Bir hikaye okuyun sonunu kendiniz getirin.

Başka fikirleri dinleyin, tartışmaya girin.

Sizi çok ilgilendiren bir konuda söylev verin.

MÜZİKSEL/RİTMİK ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

Mırıldanarak kafanızın içinde değişik titreşimler oluşturun.

Örnek: her seferinde ünlü harflerden birini değişik yükseklikte ve kalınlıkta kullanın.

KİŞİLERARASI ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

Herhangi biriyle konuşmadan iletişim kurmak için farklı yollar bulun.( Yüz, Vücut,Jest ve Seslerle.)

Bir kimsenin mimiklerinden ne düşündüğünü tahmin etmeye çalışın ve daha sonra kontrol edin.

İÇSEL ZEKAYI GELİŞTİRMEK İÇİN

BEN KİMİM ?

Sorusuna 25 kelimeden daha kısa bir cevap yazmaya çalışın.

Bir hafta boyunca düzeltme yapın ve sizi tatmin edinceye kadar devam edin.

Dışarıdan bir gözlemci gibi duygu , düşünce ve ruh halinizi izlemeye çalışın.

ÖĞRENME TÜRLERİ

Çocuklar öğrenme kapasitelerinde farklı oldukları gibi, nasıl öğrendiklerinde de farklılıklar gösterirler. Dr. Rita Dunn öğrenme türlerinin biyolojik ve gelişimsel boyutta kişisel özelliklere sahip olduğunu ve bu nedenle bir öğretim yönteminin bazı öğrenciler için etkiliyken, diğerleri için etkili olmadığını öne sürmektedir. Aynı zaman da kişisel öğrenme türüne sahip olduğumuzu da belirtmektedir.

Öğrenme türü yaklaşımını kabul ettiğimiz anda,

Her öğrencinin kendini güçlü olduğu yolla becerilerini geliştirmesine yardım edecek bir öğretim yaklaşımını da kabul etmemiz gerekmektedir.

Duyusal ve bireysel tercihler öğrenmeyi önemli ölçüde etkilemektedir.

Yanlış inançlar

Fiziksel etkinlikler öğrenmeyi engeller.

(Sınıfta derse en az ilgi gösteren hareket etmeye ihtiyaç duyan çocuklardır. Onlara etkinliklerde görev vermek olumlu sonuç vermektedir.)

Çocuklar sabah saatlerinde öğrenmeye karşı uyarılmış durumdadır.

( Tersine sabahın geç saatleri ve öğle saatlerinde)

Sınıflar iyi aydınlatılmış, hafif serin, gürültü ve hareketlilikten uzak sessiz bir ortam olmalıdır. (Çocuk konsantre olmak için ayak vurmak, çiklet çiğnemek, gibi hareketlere ihtiyaç duyar. Küçük çocuklar az aydınlığa, ergenlik çağındakiler ise ses veya fon gürültülerine ihtiyaç duyarlar.)

BÜTÜN BUNLAR NE ANLAMA GELİYOR ?

İDEAL ÖĞRENME İÇİN;

Her öğrencinin öğrenme profili çıkarılmalıdır.

Öğretmen öğrenme türlerinin birbirine üstün veya zayıf olmadığını benimsemelidir.

Dersler çok çeşitli öğrenme stratejileri,etkinlikleri ve yaşantıları ile zenginleştirilmelidir.

Sınıflar değişik ışıklandırma ve ses ortamları, oturma düzenleri açısından gözden geçirilmeli ve düzenlenmelidir.

Çeşitlilik hayatın tuzu biberidir. Ama..

Çeşitlilik;

Her öğrencinin kendine özgü öğrenme türleri ve ihtiyaçları açısından yaklaşıldığında hayati önemi olan bir besindir.